 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | శల్యపర్వము - ద్వితీయాశ్వాసము |  |
దుర్యోధనుఁడు గదామండితుం డై హ్రదంబు వెడలివచ్చుట (సం. 9-31-45)
| వ. | అట్లు నిశ్వాసంబు నిగుడ నొడలు పొంగఁ బటుకశాఘాతంబునం గెరలు శూకలాశ్వంబుచందంబునఁ గెరలి జలస్తంభం బుడిపికొని మడువు సంక్షోభింప నపహసిత శైలసారోదారంబును గనకపట్టికామండితంబును నైన; గదాదండంబు విపులాంసపీఠంబున నమర్చుకొని వెడలె నట్లు సంరంభవిజృంభితుండై. | 95 |
| తే. |
గదయుఁ దానును రుచిరశృంగమునఁ బొల్చు | పర్వతము గ్రేణి సేయు నీపట్టిఁ జూచి కాలదండంబు చేకొని లీలఁ దోఁచు | జమునిఁగా మదిఁ దలఁచిరి జనము లెల్ల. |
96 |
| వ. | అతనిఁ గనుంగొని పాంచాలురును బాండవులును. | 97 |
| తే. |
చిఱుతనగవుతో నొండొరు చేతు లప్ప | ళించి నిర్భరసంతోషలీల నొప్పి; రమ్మహీనాథుఁ డయ్యపహాస మెఱిఁగి | బొమలు ముడివడఁ గనుఁగవఁ బొడమఁ గెంపు. |
98 |
| వ. | కోపావేశంబు నొంది యుద్వృత్తతారకంబుల వారల నెల్ల నాలోకించి. | 99 |
| క. |
‘ఈ గెలి వే లార్చెద బా | హాగర్వము మెఱయ మిమ్ము నందఱను మహీ భాగమునఁ గూల్చి నెఱపెద | నాగద బలు పెట్టు లైన నగుఁ డందాఁకన్. |
100 |
| తే. |
అనుచుఁ బోటులఁ దొరుఁగు రక్తాంబుధార | లంగమెల్లను గప్పిన నప్పు డొప్పె గావిసెలయేఱు లెల్లెడఁ గలయఁ బర్వఁ | బొలుచు కులపర్వతంబు చాడ్పున నతండు. |
101 |
| వ. | అట్లు ఘోరాకారుండై నిలిచి నీ కొడుకు పాండురాజుకొడుకులు బంధుమిత్రుపరివారసమేతంబుగా నడరి యొక్క పెట్ట తన్నుం బొదువుదు రని శంకించి పాండవాగ్రజుదెసఁ గనుంగొని. | 102 |
| ఉ. |
‘రండిట యొక్కఁ డొక్కఁడ దురం బొనరింపఁగ; మీరు పల్వు రొ క్కండను నేను; హేతిహతకాయత డస్సినవాఁడ’ నన్న నా తం ‘డభిమన్యు బాలుని నధర్మతఁ బ్రౌఢు లనేకయోధు లొ క్కండన కెట్లు చంపి? రటు గాఁ గొను మిబ్బవరంబు’నావుడున్. |
103 |
| వ. | నిరుత్తరుం డై యున్న భవత్తనయున కా ధర్మతనయుం డిట్లనియె. | 104 |
| క. |
‘ఏ నట్లు సూపి చెప్పితిఁ | గాని యది రణంబుపాడి గామి యెఱుఁగుదున్; రా నీను నీదుపయి మ | త్పైనికులను వెఱవ కాయితము గమ్ము నృపా! |
105 |
| క. |
తల సక్క ముడిచికొని ద్రిం | డలవడ బంధించి పోరి కమరి నిలువు; నీ వలచిన యట్టివ యిచ్చెద | నలఘశిరస్త్రాణ కంకటాదులు నెమ్మిన్. |
106 |
| వ. | మఱియు నొక్క తెఱంగు నీమనంబున మెచ్చును నచ్చెరువును నెలకొనం బలికెద; నాకర్ణింపుము. | 107 |
| తే. |
ఏఱికొను మీవు నొకని మాయేవురందు; | వాఁడు నీతోడ గదఁ బోరువాఁడు; వానిఁ జంపి మహి యేలు; వానిచేఁ జచ్చి త్రిదివ | సౌఖ్య మొందుము; చేసితి సమయ మేను.’ |
108 |
| వ. | అని పలికి యుజ్జ్వల వివిధవర్మంబు లాతని ముందటం బెట్టించి. | 109 |
| క. |
‘విను జీవముతో నిన్నుం | జననిచ్చుట యొండు దక్క సమరంబున గో రినయది నీ కొసఁగెద; నిం | తన చెడియెనె యకట! యన్నదమ్ముల కూర్ముల్?’ |
110 |
| వ. | అనిన విని నీతనయుం ‘డిట్ల కాక నీవు నా కలిగెదవే?’ యని కనకచిత్రితంబులగు శిరస్త్రాణకంకటంబులు గైకొని ధరియించి కాంచనాచలంబు ననుకరించుచు గద చేత నమర్చి పాండవాగ్రజుం గనుంగొని. | 111 |
| సీ. |
‘కవలలో నొకఁ డొండె, గాండివి యొండె, వృ | కోదరుఁ డొండె, నీ వొండెఁ జేత గద గొని యెక్కటికయ్యంబునకుఁ బూని | యేర్పడ నిలిచిన, నీ క్షణంబ సమయంగఁ జూచెద; గ్రమమున మీ రెల్ల | నొకఁ డొక్కఁ డేతేరఁ బ్రకటబాహు దర్పంబు వొగడొంద ధరఁ గూల వ్రేయుచు | వచ్చెద; మఱియు నీవారిలోన |
|
| తే. |
నలిగి యెవఁడు దాఁకిన నట్ల నాదు | గదకు నెరసేసి పేర్చెదఁ; గడు గదార ణంబు నాతోడఁ జేయ మన్మథహరుండు | గడఁగ లేఁడు; మీ కెందుఁ బోఁ గలదు నేఁడు?’ |
112 |
| వ. | ఇవ్విధంబున దుర్యోధనుం డుద్ధతుం డై మఱియుం బెద్ద యెలుంగునఁ బలుకుచుండ నతండు వినకుండఁ బద్మనాభుండు పాండవాగ్రజున కిట్లనియె. | 113 |
| చ. |
‘ఇతఁడు గదారణంబునకు నీ కొలఁదిన్ నినుఁ బిల్చినన్ మరు త్పతిసుతుఁ గోరినం జిఱుతతమ్ములలో నొకనిన్ వరించినన్ మతిసెడిరొక్కొవీర? లనుమాటకుఁ బాత్రము గామె? సాహసం బుతఱియె? మేదినీశ! యిది బుద్ధి దొఱంగి తనుగ్రహంబునన్. |
114 |
| చ. |
ఒకరునిఁ జంపితేని సకలోర్వియుఁ గైకొను మంట నీవు మున్ శకునికి మాయజూదమున సంపద లెల్లఁ ద్రయోదశాబ్దభో గ్యకృతి నమర్చి యొడ్డి నటు లైనది పందెపుఁగయ్య మయ్యె శ త్రుకులము నెల్ల దుఃఖపడి త్రుంచుట దాఁ దుదిఁ బందెమాడనే? |
115 |
| చ. |
నరవర! యెక్క టెక్కటి పెనంగఁగ భీముని నైనఁ బన్పఁ గా దరయఁగ భీముకంటె గదయందలి కౌశల మెక్కు డీ మహి శ్వరునకు; భీముమేన బలసంపద మిక్కిలి; దానఁ బోవునే? వెరవునఁ గోలుపోదె భుజవీర్యము? పోరుల నెందుఁ జూడమే?’ |
116 |
| వ. | అనిన విని మహాబలనందనుండు వసుదేవనందనున కిట్లనియె. | 117 |
|
 |
|